Nghịch lý "ma trận" thủ tục tại Khánh Hòa: Doanh nghiệp mỏ đất cầu cứu

Tình trạng “ma trận” thủ tục hành chính tại Khánh Hòa đang khiến nhiều doanh nghiệp kiệt quệ, điển hình là vụ vướng mắc pháp lý tại mỏ đất xã Diên Thọ dù đã có cơ chế tháo gỡ.

Câu chuyện của Công ty Cổ phần Tập đoàn Globe không chỉ là một vụ tranh chấp hành chính đơn thuần, mà nó phản ánh một thực trạng nhức nhối: Sự bất nhất trong cách hiểu và vận dụng pháp luật giữa cơ quan quản lý địa phương và doanh nghiệp, dẫn đến những điểm nghẽn kéo dài gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng.

Điểm nghẽn từ tư duy “cứng nhắc” trong vận dụng cơ chế mới

Vấn đề cốt lõi nằm ở việc áp dụng Nghị quyết 66.4 của Chính phủ về tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Tại buổi đối thoại ngày ²⁴⁄₄, một cuộc xung đột về quan điểm pháp lý đã diễn ra gay gắt giữa Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) tỉnh Khánh Hòa và Công ty Globe.

Phía Sở NN&PTNT giữ quan điểm cứng rắn: Vì mỏ đất tại xã Diên Thọ được cấp phép thăm dò, khai thác và phê duyệt đánh giá tác động môi trường trước khi Nghị quyết 66.4 có hiệu lực, nên doanh nghiệp không thuộc diện được hưởng cơ chế đặc thù. Đây là cách tiếp cận theo hướng “cắt ngọn”, lấy thời điểm cấp phép làm rào cản loại trừ.

Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý của doanh nghiệp, lập luận này là thiếu cơ sở. Công ty Globe khẳng định điều kiện để áp dụng cơ chế đặc thù dựa trên hai yếu tố chính: loại khoáng sản (nhóm IV) và mục đích phục vụ công trình công. Khi cả hai điều kiện này đều được thỏa mãn, việc dùng mốc thời gian cấp phép để loại trừ là một sự “sáng tạo” rào cản không có trong văn bản quy phạm pháp luật.

Khi doanh nghiệp rơi vào “vòng xoáy” thủ tục không lối thoát

Sự bế tắc càng trở nên trầm trọng khi chính cơ quan quản lý cũng thể hiện sự lúng túng. Trong Công văn số 5360 ngày 19/4/2026, Sở NN&PTNT Khánh Hòa thừa nhận cần có ý kiến hướng dẫn thống nhất từ Bộ NN&PTNT để xử lý dứt điểm vụ việc. Điều này cho thấy sự thiếu nhất quán ngay trong nội bộ cơ quan thực thi, khiến doanh nghiệp rơi vào tình cảnh “làm theo hướng dẫn thì bị bác, thực hiện đúng thủ tục lại bị phủ nhận”.

Suốt 8 tháng qua, Công ty Globe gần như bị tê liệt. Thiệt hại không chỉ dừng lại ở con số tài chính trực tiếp mà còn là chi phí cơ hội và niềm tin vào môi trường đầu tư tại địa phương. Khi các cánh cửa tại tỉnh đóng lại, doanh nghiệp buộc phải gửi đơn cầu cứu lên Thanh tra Chính phủ và Văn phòng Chính phủ, mong muốn một sự can thiệp quyết liệt từ cấp cao nhất để tháo gỡ nút thắt.

Bài học về cải cách hành chính và tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp

Vụ việc tại Khánh Hòa là một ví dụ điển hình cho thấy khoảng cách giữa “văn bản chính sách” và “thực thi thực tế”. Tinh thần của Chính phủ và Quốc hội là tháo gỡ khó khăn, nhưng nếu cán bộ thực thi chọn cách an toàn bằng việc áp dụng máy móc, cứng nhắc, thì chính họ đang vô tình tạo ra những “ma trận” thủ tục mới.

Hiện tại, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa đã yêu cầu các sở, ngành rà soát và làm rõ trách nhiệm trước ngày ³⁰⁄₄. Đây là bước đi cần thiết, nhưng điều quan trọng hơn là cần một tư duy quản lý mới: Chuyển từ tư duy “quản lý, cấp phép” sang tư duy “phục vụ và hỗ trợ”.

Góc nhìn chuyên gia: Trong bối cảnh đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, những vướng mắc về khoáng sản nhóm IV phục vụ công trình công cần được ưu tiên xử lý theo hướng linh hoạt. Việc bám víu vào mốc thời gian cấp phép mà bỏ qua bản chất của đối tượng được hỗ trợ là một sai lầm về mặt vận hành chính sách, dễ dẫn đến khiếu kiện kéo dài.

Liệu sự can thiệp của Bộ NN&PTNT và Chính phủ có đủ để xóa bỏ “ma trận” này, hay doanh nghiệp sẽ tiếp tục phải chờ đợi trong vô vọng? Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến vụ việc này.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguyên nhân chính dẫn đến tranh chấp giữa Công ty Globe và Sở NN&PTNT Khánh Hòa là gì?Do bất đồng trong việc áp dụng Nghị quyết 66.4. Sở NN&PTNT cho rằng giấy phép cấp trước ngày Nghị quyết có hiệu lực thì không được hưởng cơ chế tháo gỡ, trong khi doanh nghiệp khẳng định chỉ cần đáp ứng loại khoáng sản và mục đích sử dụng.

Công ty Globe đã thực hiện những biện pháp gì để giải quyết vướng mắc?Doanh nghiệp đã đối thoại trực tiếp với cơ quan chức năng tỉnh, gửi đơn kiến nghị lên Thanh tra Chính phủ và Văn phòng Chính phủ để đề nghị Thủ tướng chỉ đạo xử lý dứt điểm.

Tình trạng hiện tại của mỏ đất xã Diên Thọ ra sao?Mỏ đất hiện đang dừng hoạt động, máy móc thiết bị bị bỏ hoang trong nhiều tháng, gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho doanh nghiệp trong khi chờ hướng dẫn từ Bộ NN&PTNT.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân chính dẫn đến tranh chấp giữa Công ty Globe và Sở NN&PTNT Khánh Hòa là gì?

Do bất đồng trong việc áp dụng Nghị quyết 66.4. Sở NN&PTNT cho rằng giấy phép cấp trước ngày Nghị quyết có hiệu lực thì không được hưởng cơ chế tháo gỡ, trong khi doanh nghiệp khẳng định chỉ cần đáp ứng loại khoáng sản và mục đích sử dụng.

Công ty Globe đã thực hiện những biện pháp gì để giải quyết vướng mắc?

Doanh nghiệp đã đối thoại trực tiếp với cơ quan chức năng tỉnh, gửi đơn kiến nghị lên Thanh tra Chính phủ và Văn phòng Chính phủ để đề nghị Thủ tướng chỉ đạo xử lý dứt điểm.

Tình trạng hiện tại của mỏ đất xã Diên Thọ ra sao?

Mỏ đất hiện đang dừng hoạt động, máy móc thiết bị bị bỏ hoang trong nhiều tháng, gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho doanh nghiệp trong khi chờ hướng dẫn từ Bộ NN&PTNT.